Geografia

Turystyka

Graniczny Wierch

Guślarz

Wzgórza i pagórki

Ruiny zamku w Trzcińcu

Dworki i pałace

Klasztor Mariental

Zabudowa łużycka

Pensjonaty w Opolnie Zdrój

Koszary w Sieniawce

Historia

Powódź 2010

Czeski wierzchołek to od wielu lat rozległa łąka, dlatego nazwa Lysý Vrch (Łysy Wierch) pasuje jak ulał. Najwyższy punkt oznaczono betonowym cebrem i ustawiono słupek triangulacyjny. Nieopodal stoi narożny słupek graniczny i od tego miejsca granica zbiega po północnych stokach w kierunku Bogatyni oraz w drugim, zachodnim kierunku, po porośniętej mieszanym lasem wierzchowinie.

Od północnej strony, na wysokości ok. 500-560 metrów nad morzem, rozkłada się duża polana porośnięta wysokimi trawami i nielicznymi młodymi drzewkami (modrzewiem). Powstała ona w wyniku wiatrołomów i częściowo wykarczowania lasu niegdyś zarastającego górę w całości. Dzięki temu zbocze to jest doskonałym punktem widokowym na Bogatynię i dalszą część Górnych Łużyc, aż po Görlitz, stożek wulkaniczny Landeskrone, a przy dobrej widoczności Lubań i przedpole Sudetów.

Poniżej wylesienia (na wysokości 461m n.p.m.) góruje kilkudziesięciometrowy maszt przekaźnika telekomunikacyjnego, zbudowanego pod koniec lat 70. XXw. To dość łatwo rozpoznawalny punkt odniesienia, pomocny w spacerach po lesistych stokach Granicznego Wierchu.

Warto wspomnieć kilka słów na temat wierzchołka czeskiego, gdyż oprócz niezaprzeczalnych walorów widokowych - rozciągająca się stąd panorama obejmuje swym pełnym okręgiem nie tylko Łużyce, ale też niemal w całości czeskie Góry Izerskie, Góry Łużyckie, Góry Żytawskie, Liberec oraz Zittau i jego okolice - pochwalić się może skromnym zabytkiem.

Kilkanaście metrów od wierzchołka w 1830r. Eduard Zückler wybudował wiatrak. Trudno o lepszą lokalizację - wiatrów tu nigdy nie brakowało, a sąsiedztwo wsi zapewniało utrzymanie. Wiatrak pracował do 1866r., kiedy to został zniszczony przez maszerujących tamtędy pruskich żołnierzy. Na początku lat 90. pozostały z tego obiektu tylko gołe ściany.

Krewny pierwotnego właściciela, Adolf Zückler, zezwolił w roku 1897 na wyremontowanie ruin i na wybudowanie wieży widokowej, a obok gospody. Wieża składała się z 13 metrowego kamiennego walca, na którym ustawiono 7. metrową konstrukcję drewnianą, służącą do oglądania panoramy Czech, Saksonii i Śląska. Ta interesująca budowla była odwiedzana szczególnie w okresie letnim. Swą rolę spełniała do II wojny światowej, a dzisiaj, podobnie jak przed stu laty, pozostały po niej nagie mury.

Obecnie szczyt jest gęsto zabudowany przez infrastrukturę znamienną dla XXI wieku. Oprócz ustawionych na przełomie wieków masztów telekomunikacyjnych (telefonii GSM) w ostatnich latach zbudowano kilka elektrowni wiatrowych. Zatem historia zatoczyła małe koło i Lysý Vrch znów obdarza ludzi dobrem płynącym z wiatru. Może należy nadać mu nową nazwę? Np. Wiatrowa Góra?

Ponieważ po polskiej stronie góry na jej wierzchołek nie prowadzi dziś żadna droga czy szlak, a leśne ścieżynki do komfortowych nie należą, najwygodniej na Lysy Vyrch dostać się od strony czeskiej.
We wsi Heřmanice należy zejść na szlak niebieski, wiodący z Frýdlantu przez Vysoký do Chrastavy. Po kilku kilometrach pod górę dochodzimy do wsi Vysoký i boczną gruntową drogą wchodzimy na wierzchołek.
Autem, również po czeskiej stronie, najlepiej dojechać drogą z Bogatyni przez Frýdlant do Liberca. We wsi Albrechtice należy skręcić w prawo do wsi Vysoký. Po ok. 2km jazdy możemy zaparkować przy zabudowaniach i kilkadziesiąt metrów w górę utwardzoną drogą dojdziemy do szczytu.
Jeśli wybierzemy jednak wycieczkę pieszą z Bogatyni i zechcemy wejść na wierzchołek, pamiętajmy o dowodzie osobistym lub paszporcie. Mimo zniesieniu kontroli granicznej, patrol Straży Granicznej ma prawo nas wylegitymować.

Ciekawostką jest, iż obecna granica, o niezmienionym przebiegu, funkcjonuje od 1645r. Słupki graniczne, które dziś wyznaczają ją w terenie zostały ustawione w latach 20. XX. stulecia, a po nastaniu Polski przekuto tylko ich znamiona (dotyczy to zresztą niemal w całości granicy polsko-czeskiej) z D na P.

Na wspomnianą już widokową polanę najwygodniej dojść utwardzoną drogą odbiegającą od ul.Głównej przy Domu Ludowym w Bogatyni-Markocicach. Droga ta prowadzi do wieży telekomunikacyjnej i na skrzyżowaniu w lesie należy kierować się prostą leśną ścieżką w górę (zachowując oczywiście rozwagę).

We wsi Vysoký szlak niebieski krzyżuje się ze szlakiem zielonym z Grabątejnu do Hejnic. Zostawiając auto przy gospodzie warto wejść na zielony szlak i idąc na wschód dojdziemy do Špičaka, a dalej do Střzovego Vrchu. Stoki obu szczytów są terenami źródliskowymi dla Oleąki (Miedzianki w granicach Polski). W lesie ukrytych jest wiele bunkrów tzw. "czeskiej linii Maginota". Szczyt Střzovego Vrchu otaczają skalne urwiska, pośród których znajduje się Skalní hrad - rzekome ufortyfikowane gniazdo zbójców. Roztacza się stąd przepiękna panorama polskiego i czeskiego Pogórza Izerskiego. Trasa jest łatwa i wiedzie przez las - ma zatem bezdyskusyjne walory krajoznawcze. Wytrawniejszym turystom polecam przejście całego Oldřychovskýego Hřebena - górującej nad Frýdlantem formacji Gór Izerskich z wieloma ciekawymi skałkami i pięknymi widokami.

Zobacz także

• Góry Izerskie
• Guślarz
• Wysoczyzna Kopacza

Sam zobacz

Warto wiedzieć