Zobacz także
Polecane
- zespół na wesela
- tanie wczasy odchudzające
- wizaż Wrocław
- drzwi drewniane
- montaż haków holowniczych
- postępowanie sądowe
Partnerzy
Dolina Miedzianki
Miedzianka (niem. Kipperfluß, Kipper, Küpper) jest drugą co do wielkości (po Nysie Łużyckiej) rzeką płynącą w granicach gminy. Jej długość w granicach Polski wynosi 10,5 km (blisko połowa). Pierwszy odcinek, ok. 12 km, począwszy od źródła pod Kančím Vrchem na wys. 630 m n.p.m. w Czechach, pokonuje pod nazwą Oleška)
Jedno ze źródeł Oleški na pn. zboczach Kančí Vrchu w Oldřihovským Hřebete
W pierwszym górskim odcinku rzeczka przyjmuje kilkanaście dopływów, głównie lewobrzeżnych, spływających ze stromych stoków Gór Izerskich. Już po kilku kilometrach w Detřihovie płynie wyregulowanym korytem z przerzuconymi licznymi mostami i kładkami. Na całym, niedługim biegu, przecina ją kilkadziesiąt przepraw.
Rzeka granicę państwa między Czechami a Polską, przekracza we wsi Markocice (dzisiejszy pd. kraniec Bogatyni). Płynie dość wąską doliną o stromych zboczach, mijając wzgórza tufowe zbudowane z bazaltów i innych skał krystalicznych. W granicach miasta, gdzie prowadzona od kilku stuleci działalność człowieka zniekształciła naturalną rzeźbę terenu, całkowicie zabudowana dolina jest słabo zauważalna. W końcowym biegu jej sztucznie utworzone koryto w ogóle nie biegnie pierwotną doliną, gdyż ta została zniszczona przez wyrobisko kopalni. Rzeka uchodzi do Nysy Łużyckiej w Trzcińcu Dolnym (dziś w granicach adm. Bogatyni, dawniej osiedle górnicze w Hirschfelde), wijąc się pomiędzy szosą do Zgorzelca a linią kolejową.
W górnym biegu rzeka ma górski charakter. Znów płynie nią czysta woda i powróciły chronione gatunki ryb. Na brzegach widać cokoliki mostka kolejki wąskotorowej (ul. Główna w Markocicach)
Na całym miejskim odcinku, w latach 20. XX wieku, jej koryto pogłębiono, a brzegi obudowano kamiennymi murami. Dzięki temu niemal całkowicie zapobieżono wylewom, które wcześniej dość często nękały wieś Reichenau.
Dolina Miedzianki/Oleški stanowiła najdogodniejszy teren do osadnictwa, a rzeka, choć nie miała żadnego znaczenia transportowego, stała się jego naturalną osią. Stąd też w jej obrębie usytuowane są ciągi zabudowy Markocic, Bogatyni i Turoszowa, a w granicach Czech Heřmanic, Kristiánova i Detřihova.
Koryto Miedzianki na przełomie wieków XIX i XX wyregulowano i pogłębiono, a brzegi w mieście wyłożono kamieniami lub betonem
W nocy z 6 na 7 sierpnia 2010 r. rzeka gwałtownie wezbrała. Po trwających kilkanaście godzin obfitych opadach w całym dorzeczu ogromne ilości wody rano 7 sierpnia runęły w dół doliny. Zabierały ze sobą wszystko co napotkały: drzewa, głazy, obwałowanie brzegów, mosty, domy, samochody i wszelką infrastrukturę. Zniszczeniu uległo w sumie kilkadziesiąt budynków, a kilkaset zostało zalanych. Straty wyrządzone przez wielką wodę były ogromne.
Po opadach rzędu 144 mm na m2 w ciągu kilkunastu godzin Miedzianka przetoczyła przez zabudowaną gęsto dolinę ogromne masy wody
Nie była to jednak pierwsza tak wielka powódź. Miedzianka wylewała w ciągu ostatnich kilkuset lat wielokrotnie. Wielkie powodzie zdarzają się na tej rzece co ok. 100 lat. Mniejsze co kilkanaście. Ostatnia duża powódź z 26 sierpnia 1926 r. nie wyżądziła tak wielkich szkód jak dwie poprzednie. Katastrofalna woda zniszczyła osady w dolinie Miedzianki 26 maja 1916 r. lecz jeszcze większy kataklizm miała miejsce podczas Wielkiej Powodzi z 30 lipca 1897 r., kiedy to Góry Izerskie i ich Pogórze po obu stronach granicy niemiecko-czeskiej zostało okrutnie doświadczone przez żywioł.
Zniszczony dom łużycki w Reichanu (Bogatyni) po powodzi w 1916 r.
O tym, że Miedzianka to niebezpieczna rzeka, niedoceniana przez dzisiejszych mieszkańców Bogatyni, nie znających jej historii, świadczyć może pierwotna nazwa. W czasach słowiańskich, kiedy żyli tu jeszcze Serbołużyczanie rzeka nosiła nazwę Kipera. Znaczyło to tyle co bystra. Nazwa doskonale oddawała charakter górskiej rzeczki - bystrze szemrzącej podczas normlanych stanów, lecz zabójczej po wielkich ulewach.
Niestety nieszczęsna KUNM nadająca nazwy miejscowe po 1945 r., błędnie przetłumaczyła zniemczoną nazwę Kipper jako Miedziankę. Miedź bowiem po niemiecku to Kupfer. Ignorując historię Łużyc i język niemiecki, ładną słowiańską nazwę zamieniono na nazewniczy potworek...
Może przy okazji odbudowy rzeki po wielkiej powodzi z 7 sierpnia 2010 r. warto powróćić do starosłowiańskiej Kipery ?
Sam zobacz
Poznaj LIBEREC! »
Największe miasto Północnych Czech jest pięknie położonym ośrodkiem sportowym, kulturalnym i turystycznym. Walory wypoczynkowe Liberca dorównują najlepszym czeskim kurortom.
Zielone i spokojne, mimo że stutysięczne, miasto oferuje wiele parków, ścieżek spacerowych, zabytków architektury i techniki, baseny kąpielowe i sympatyczne, niedrogie restauracje. Z góry Jeszted, na którą wjedziemy koleją linową możemy podziwiać wspaniałe widoki, a zimą zjechać na nartach.
Leży zaledwie 15km od Bogatyni - nie zwlekaj więc - POZNAJ LIBEREC!
Warto wiedzieć
Gdzie jedli, pili i się bawili dawni Bogatynianie »
Na przełomie XIX i XX stulecia, ówcześni gospodarze Górnych Łużyc, znaczną część życia towarzyskiego spędzali poza domem. Korzystali z karczm i gospód, spożywając tam posiłki lecz przede wszystkim alkohol